Şahıs işletmesinde “aylık tek bir vergi” yoktur. Ödenecek yükümlülük; faaliyet türüne, satışlara, giderlere, çalışan durumuna, işyeri kullanımına ve belge düzenine göre değişir.
Bu nedenle internette görülen sabit “aylık vergi” rakamları yanıltıcı olabilir. Doğru yaklaşım, hangi vergi başlıklarının işletmenize uygulanabileceğini anlamak ve tahakkukları resmi kayıtlardan takip etmektir.
Şahıs işletmesinde temel vergi başlıkları
- Gelir vergisi: Vergiye tabi kazanç üzerinden artan oranlı yapıda hesaplanır.
- Katma Değer Vergisi (KDV): Faaliyetin ve işlemin niteliğine göre hesaplanır; istisnalar ayrıca değerlendirilir.
- Geçici vergi: Yıllık gelir vergisine mahsup edilmek üzere dönemsel hesaplanabilir.
- Stopaj: Kira, serbest meslek ödemesi veya çalışan gibi durumlarda gündeme gelebilir.
- Damga vergisi: Belirli beyanname ve sözleşmelerde doğabilir.
- SGK/4-b yükümlülüğü: Vergiden ayrı sosyal güvenlik boyutudur.
Vergi satış tutarı üzerinden mi, kâr üzerinden mi hesaplanır?
Her verginin matrahı aynı değildir. Gelir vergisinde ticari kazanç mantığı önemlidir; KDV ise teslim ve hizmet işlemlerinin kendi kurallarıyla işler. Bu yüzden “100 bin TL satış yaptım, şu kadar vergi çıkar” şeklindeki tek oranlı hesap doğru değildir.
Gider belgesi neden önemlidir?
İşle ilgili ve mevzuata uygun giderlerin doğru belgelenmesi muhasebe kayıtlarının temelidir. Kargo, yazılım, reklam, ofis, danışmanlık veya tedarik gibi harcamaların işletmeyle ilişkisi ve belgesi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Vergi takvimini nasıl yönetmelisiniz?
- Beyan ve ödeme tarihlerini muhasebe takvimine ekleyin.
- GİB bildirimlerini düzenli kontrol edin.
- Tahsil edilen KDV ile ödenecek KDV’yi nakit hesabında ayrı izleyin.
- Yıl sonunu beklemeden aylık kârlılık raporu oluşturun.
Örnek hesaplama
Bir işletmenin 200.000 TL satış yapıp 140.000 TL belgeli ticari gideri olmasıyla, aynı satış tutarında 30.000 TL gideri olması aynı gelir vergisi sonucunu doğurmaz. Bu örnek oran hesabı değildir; yalnızca “ciro” ile “vergilendirilebilir kazanç” kavramlarının farklı olduğunu gösterir.
Uygulama kontrol listesi
- Mali müşavirinizden işletmenize uygulanacak vergi listesini yazılı isteyin.
- KDV ve diğer vergi tahakkuklarını banka bakiyesinden ayrı takip edin.
- Her gider için belge düzenini kontrol edin.
- GİB borç ve tahakkuk ekranlarını periyodik doğrulayın.
- Yıllık kazanç tahminini üç ayda bir güncelleyin.
Sık yapılan hatalar
- Ciroyu kâr zannetmek.
- Tahsil edilen vergi tutarını işletme nakdi gibi harcamak.
- Belgesiz giderleri otomatik olarak indirilebilir sanmak.
- SGK primini vergiyle aynı kalem gibi değerlendirmek.
Dataweb’de ilgili rehberler
- Şahıs şirketi mi limited şirket mi? 2026 karşılaştırması
- Şahıs şirketi kurma maliyeti 2026
- NACE kodu nedir?
Kaynaklar ve güncellik notu
Vergi, SGK, şirket kuruluşu ve bildirim yükümlülükleri işletmenin yapısına ve tarihe göre değişebilir. İşlem yapmadan önce GİB, SGK ve MERSİS üzerindeki güncel resmi bilgileri doğrulayın; gerektiğinde mali müşavir desteği alın.