Bir web sitesinin yavaş açılması yalnızca hosting paketinin kötü olduğu anlamına gelmez. Büyük görseller, ağır JavaScript, gereksiz eklentiler, yavaş veritabanı sorguları, uzak sunucu, cache eksikliği veya kaynak limitleri aynı sonucu oluşturabilir.
Bu rehberde web sitesi yavaş açıldığında doğrudan hosting değiştirmek yerine problemin hangi katmanda olduğunu anlamak için kontrol edilmesi gereken 12 temel nedeni inceleyeceğiz.
Önce yavaşlığın nerede olduğunu belirleyin
Şu durumlar birbirinden farklıdır:
Problemin kapsamı teşhis için önemlidir.
1. Sunucu yanıt süresi yüksek olabilir
Tarayıcı isteği gönderdikten sonra HTML cevabının başlaması uzun sürüyorsa sunucu veya uygulama tarafını inceleyin.
Buna:
neden olabilir.
Sorun daha HTML gelmeden başlıyorsa yalnız görsel optimizasyonuna odaklanmak yeterli değildir.
2. Hosting kaynak limitleri doluyor olabilir
Paylaşımlı hostingde:
sınırlarına ulaşılıyor olabilir.
cPanel kullanıyorsanız varsa:
Resource Usage
bölümünden limit aşımı saatlerini kontrol edin.
Bu değerleri Hosting Kaynak Limiti Aşıldı rehberinde ayrıntılı inceleyebilirsiniz.
3. Görseller gereğinden büyük olabilir
Örneğin ana sayfada ekranda:
görünen bir görselin:
yüklenmesi gereksizdir.
Özellikle hero görsellerini kontrol edin.
Mümkün olduğunda:
kullanın.
4. Çok fazla JavaScript yükleniyor olabilir
Sayfada:
aynı anda çalışabilir.
Her ek script yalnız dosya boyutu değil tarayıcının işlem yükünü de artırabilir.
Gerçekten kullanılmayan scriptleri kaldırın.
5. CSS dosyaları gereğinden büyük olabilir
Tema veya page builder yüzlerce kilobayt kullanılmayan CSS gönderebilir.
Özellikle her sayfada yalnız küçük bölümü kullanılan dev stil dosyaları performansı etkileyebilir.
Ancak CSS optimizasyonu yaparken site tasarımını bozmadığınızı mobil ve masaüstünde kontrol edin.
6. WordPress eklentileri yavaşlık oluşturabilir
Eklenti sayısı tek başına performans ölçütü değildir.
20 hafif eklenti, tek bir kötü yazılmış eklentiden daha az yük oluşturabilir.
Özellikle:
gibi yoğun çalışan eklentileri kontrol edin.
7. Veritabanı sorguları yavaş olabilir
Özellikle büyük:
yapılarında veritabanı performansı önemlidir.
Bir sayfa açılırken yüzlerce sorgu çalışması veya indekslenmemiş büyük tabloların sürekli taranması sunucu cevabını geciktirebilir.
8. Cache kullanılmıyor olabilir
Dinamik sayfanın her ziyarette tamamen yeniden üretilmesi gerekmeyebilir.
Projeye göre:
kullanılabilir.
Ancak ödeme, kullanıcı paneli veya kişiye özel sayfalarda cache kurallarını dikkatli yapılandırın.
9. Harici kaynaklar sayfayı bekletiyor olabilir
Sayfanız hızlı sunucudan geliyor olabilir ancak şu servislerden biri yavaş olabilir:
Tarayıcı Network sekmesinde hangi isteğin uzun sürdüğünü kontrol edin.
10. Sunucu ziyaretçiye çok uzak olabilir
Ziyaretçilerin büyük kısmı Türkiye'deyken sunucu fiziksel olarak çok uzak bir bölgede bulunuyorsa ağ gecikmesi artabilir.
Bu tek başına bütün performans problemlerinin nedeni değildir ancak ilk bağlantı süresini etkileyebilir.
Hosting seçerken yalnız disk alanına değil kaynak ve altyapı özelliklerine de bakın.
Hosting Seçerken Disk Alanından Daha Önemli Hangi Değerler Var? konusunda bu ayrımı inceleyebilirsiniz.
11. Mobil sayfa gereğinden ağır olabilir
Masaüstünde güçlü bağlantıyla fark edilmeyen problem mobilde belirginleşebilir.
Özellikle:
kontrol edilmelidir.
Mobil tasarım problemi de varsa Web Sitesi Mobilde Bozuk Görünüyor rehberine geçebilirsiniz.
12. Arka plan görevleri sunucuyu yavaşlatıyor olabilir
Belirli saatlerde site yavaşlıyorsa:
çalışıyor olabilir.
Örneğin her gece:
arasında yavaşlık varsa aynı saatte çalışan görevleri kontrol edin.
Sorunun ön yüzde mi sunucuda mı olduğunu ayırın
Örnek:
ise sunucu veya uygulama tarafı güçlü adaydır.
Başka örnek:
ise ön yüz ağırlığı daha güçlü adaydır.
Yavaşlık için hızlı kontrol sırası
Yeni siteyi yayına almadan önce performansı test edin
Yavaşlığı ziyaretçiler geldikten sonra fark etmek yerine canlıya çıkış kontrolünün parçası haline getirin.
Yeni Web Sitesi Yayına Açılmadan Önce 25 Maddelik Kontrol Listesi içerisinde diğer yayın öncesi kontrolleri de görebilirsiniz.
Sonuç
Web sitesi yavaşlığını doğru teşhis etmek için:
Sunucu → uygulama → veritabanı → ön yüz → ağ → üçüncü taraf kaynaklar
sırasıyla düşünün.
Problemin kaynağını ölçmeden yalnız hosting değiştirmek veya bütün dosyaları küçültmek doğru yaklaşım değildir.
En fazla süreyi hangi katmanın tükettiğini bulduktan sonra optimizasyonu doğrudan o noktaya uygulayın.
Bu rehberde web sitesi yavaş açıldığında doğrudan hosting değiştirmek yerine problemin hangi katmanda olduğunu anlamak için kontrol edilmesi gereken 12 temel nedeni inceleyeceğiz.
Önce yavaşlığın nerede olduğunu belirleyin
Şu durumlar birbirinden farklıdır:
Kod:
İlk açılış çok yavaş
Sonraki sayfalar hızlıKod:
Bütün sayfalar yavaşKod:
Sadece mobil yavaşKod:
Sadece yönetim paneli yavaşKod:
Sadece belirli ürün sayfası yavaşProblemin kapsamı teşhis için önemlidir.
1. Sunucu yanıt süresi yüksek olabilir
Tarayıcı isteği gönderdikten sonra HTML cevabının başlaması uzun sürüyorsa sunucu veya uygulama tarafını inceleyin.
Buna:
- Yavaş PHP
- Veritabanı sorguları
- CPU limiti
- Uzak sunucu
- Ağır uygulama başlangıcı
neden olabilir.
Sorun daha HTML gelmeden başlıyorsa yalnız görsel optimizasyonuna odaklanmak yeterli değildir.
2. Hosting kaynak limitleri doluyor olabilir
Paylaşımlı hostingde:
- CPU
- RAM
- I/O
- Entry Processes
sınırlarına ulaşılıyor olabilir.
cPanel kullanıyorsanız varsa:
Resource Usage
bölümünden limit aşımı saatlerini kontrol edin.
Bu değerleri Hosting Kaynak Limiti Aşıldı rehberinde ayrıntılı inceleyebilirsiniz.
3. Görseller gereğinden büyük olabilir
Örneğin ana sayfada ekranda:
Kod:
800 × 500 pxgörünen bir görselin:
Kod:
5000 × 3500 px
8 MByüklenmesi gereksizdir.
Özellikle hero görsellerini kontrol edin.
Mümkün olduğunda:
- Doğru boyut
- Uygun sıkıştırma
- Modern format
kullanın.
4. Çok fazla JavaScript yükleniyor olabilir
Sayfada:
- Slider
- Popup
- Canlı destek
- Analytics
- Reklam kodları
- Harici widget
- Animasyon kütüphaneleri
aynı anda çalışabilir.
Her ek script yalnız dosya boyutu değil tarayıcının işlem yükünü de artırabilir.
Gerçekten kullanılmayan scriptleri kaldırın.
5. CSS dosyaları gereğinden büyük olabilir
Tema veya page builder yüzlerce kilobayt kullanılmayan CSS gönderebilir.
Özellikle her sayfada yalnız küçük bölümü kullanılan dev stil dosyaları performansı etkileyebilir.
Ancak CSS optimizasyonu yaparken site tasarımını bozmadığınızı mobil ve masaüstünde kontrol edin.
6. WordPress eklentileri yavaşlık oluşturabilir
Eklenti sayısı tek başına performans ölçütü değildir.
20 hafif eklenti, tek bir kötü yazılmış eklentiden daha az yük oluşturabilir.
Özellikle:
- Güvenlik taraması
- Yedekleme
- İstatistik
- Broken link tarama
- Arama
- Ürün filtreleme
gibi yoğun çalışan eklentileri kontrol edin.
7. Veritabanı sorguları yavaş olabilir
Özellikle büyük:
- WooCommerce
- Forum
- Firma rehberi
- İlan sitesi
yapılarında veritabanı performansı önemlidir.
Bir sayfa açılırken yüzlerce sorgu çalışması veya indekslenmemiş büyük tabloların sürekli taranması sunucu cevabını geciktirebilir.
8. Cache kullanılmıyor olabilir
Dinamik sayfanın her ziyarette tamamen yeniden üretilmesi gerekmeyebilir.
Projeye göre:
- Page cache
- Browser cache
- Object cache
- Opcode cache
- CDN cache
kullanılabilir.
Ancak ödeme, kullanıcı paneli veya kişiye özel sayfalarda cache kurallarını dikkatli yapılandırın.
9. Harici kaynaklar sayfayı bekletiyor olabilir
Sayfanız hızlı sunucudan geliyor olabilir ancak şu servislerden biri yavaş olabilir:
- Harici font
- Harita
- Chat widget
- Video
- Reklam servisi
- Üçüncü taraf API
Tarayıcı Network sekmesinde hangi isteğin uzun sürdüğünü kontrol edin.
10. Sunucu ziyaretçiye çok uzak olabilir
Ziyaretçilerin büyük kısmı Türkiye'deyken sunucu fiziksel olarak çok uzak bir bölgede bulunuyorsa ağ gecikmesi artabilir.
Bu tek başına bütün performans problemlerinin nedeni değildir ancak ilk bağlantı süresini etkileyebilir.
Hosting seçerken yalnız disk alanına değil kaynak ve altyapı özelliklerine de bakın.
Hosting Seçerken Disk Alanından Daha Önemli Hangi Değerler Var? konusunda bu ayrımı inceleyebilirsiniz.
11. Mobil sayfa gereğinden ağır olabilir
Masaüstünde güçlü bağlantıyla fark edilmeyen problem mobilde belirginleşebilir.
Özellikle:
- Büyük hero
- Yatay taşan alanlar
- Aşırı animasyon
- Mobilde gizlendiği halde indirilen kaynaklar
kontrol edilmelidir.
Mobil tasarım problemi de varsa Web Sitesi Mobilde Bozuk Görünüyor rehberine geçebilirsiniz.
12. Arka plan görevleri sunucuyu yavaşlatıyor olabilir
Belirli saatlerde site yavaşlıyorsa:
- Cron
- Yedekleme
- İçe aktarma
- Görsel işleme
- Veri senkronizasyonu
çalışıyor olabilir.
Örneğin her gece:
Kod:
03:00 - 03:20arasında yavaşlık varsa aynı saatte çalışan görevleri kontrol edin.
Sorunun ön yüzde mi sunucuda mı olduğunu ayırın
Örnek:
Kod:
HTML cevabı: 4 saniye
Görseller: hızlıise sunucu veya uygulama tarafı güçlü adaydır.
Başka örnek:
Kod:
HTML cevabı: hızlı
Hero görseli: 7 MB
JavaScript: 4 MBise ön yüz ağırlığı daha güçlü adaydır.
Yavaşlık için hızlı kontrol sırası
- Hangi sayfalar yavaş?
- Sunucu ilk cevabı geç mi veriyor?
- CPU veya RAM limiti var mı?
- Görseller büyük mü?
- JavaScript fazla mı?
- CSS ağır mı?
- Eklenti kaynaklı mı?
- Veritabanı yavaş mı?
- Cache var mı?
- Harici kaynak bekletiyor mu?
- Mobilde durum nasıl?
- Arka plan görevi çalışıyor mu?
Yeni siteyi yayına almadan önce performansı test edin
Yavaşlığı ziyaretçiler geldikten sonra fark etmek yerine canlıya çıkış kontrolünün parçası haline getirin.
Yeni Web Sitesi Yayına Açılmadan Önce 25 Maddelik Kontrol Listesi içerisinde diğer yayın öncesi kontrolleri de görebilirsiniz.
Sonuç
Web sitesi yavaşlığını doğru teşhis etmek için:
Sunucu → uygulama → veritabanı → ön yüz → ağ → üçüncü taraf kaynaklar
sırasıyla düşünün.
Problemin kaynağını ölçmeden yalnız hosting değiştirmek veya bütün dosyaları küçültmek doğru yaklaşım değildir.
En fazla süreyi hangi katmanın tükettiğini bulduktan sonra optimizasyonu doğrudan o noktaya uygulayın.