4 saat önce
Trendyol’da bir ürünün satış fiyatı ile satıcının o üründen elde ettiği gerçek kazanç aynı şey değildir. Satış gerçekleştikten sonra komisyon başta olmak üzere ürün maliyeti, kargo/iade maliyetleri, satıcı tarafından karşılanan indirimler ve işletmeye ait diğer giderler birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle “1.000 TL’ye sattığım üründen bana ne kadar kalır?” sorusunun cevabını yalnızca komisyon oranına bakarak vermek çoğu zaman yanıltıcı olur.
Bu konuda önce komisyonun nasıl hesaplandığını, ardından satıcıya kalan tutarın ve gerçek ürün kârlılığının nasıl bulunabileceğini adım adım ele alalım.
1. Trendyol komisyon oranı sabit midir?
Hayır. Her ürün için kullanılabilecek tek bir genel komisyon yüzdesinden söz etmek doğru değildir.
Trendyol’un resmî dokümantasyonunda satılan ürün başına komisyon uygulandığı ve komisyon oranlarının ilgili komisyon tarifesinden kontrol edilmesi gerektiği belirtiliyor.
Ayrıca bazı satıcı programlarında veya dönemsel uygulamalarda özel komisyon oranları bulunabilir.
Bu yüzden internette gördüğünüz:
gibi genellemeleri doğrudan doğru kabul etmek doğru değildir.
Doğru hesap için kendi ürününüz ve kategoriniz için geçerli güncel oranı esas almalısınız.
Trendyol Akademi’de “Ürün Komisyon Tarifeleri – Fiyat & Komisyon Hesaplama Kuralları” başlıklı resmî eğitim içeriği de bulunmaktadır.
Resmî kaynak:
Trendyol Akademi – Ürün Komisyon Tarifeleri ve Hesaplama Kuralları
2. Temel komisyon hesabı nasıl yapılır?
En temel hesap şu şekildedir:
Tamamen hesaplama mantığını göstermek için örnek verelim.
Satış tutarı: 1.000 TL
Örnek komisyon oranı: %20
Hesap:
1.000 x 0,20 = 200 TL
Bu varsayımsal örnekte komisyon tutarı 200 TL olur.
Komisyon sonrası teorik kalan tutar:
1.000 - 200 = 800 TL
Ancak burada kullanılan %20 oranı yalnızca hesaplama örneğidir. Trendyol’un belirli bir kategori için güncel komisyon oranı olduğu anlamına gelmez.
3. Komisyon sonrası kalan 800 TL satıcının kârı mıdır?
Hayır.
E-ticarette en sık yapılan hesap hatalarından biri budur.
800 TL yalnızca örneğimizde satış tutarından komisyon çıkarıldıktan sonra kalan tutardır.
Gerçek ürün kârlılığını hesaplamak için ayrıca şu kalemlerin de dikkate alınması gerekir:
- Ürün alış veya üretim maliyeti
- Kargo gideri
- İade kaynaklı giderler
- Satıcı tarafından karşılanan kampanya ve indirimler
- Reklam maliyeti
- Paketleme gideri
- Hizmet veya işlem bedelleri
- Diğer operasyonel ve finansal giderler
Dolayısıyla yalnızca komisyonu satış fiyatından çıkarmak gerçek kârı göstermez.
4. Ürün başına gerçek katkı nasıl hesaplanabilir?
Basitleştirilmiş bir örnek üzerinden ilerleyelim.
Satış fiyatı: 1.000 TL
Örnek komisyon: 200 TL
Ürün maliyeti: 450 TL
Kargo/operasyon: 70 TL
Reklam payı: 50 TL
Diğer giderler: 20 TL
Hesap:
1.000 - 200 - 450 - 70 - 50 - 20 = 210 TL
Bu varsayımsal örnekte ürün başına yaklaşık 210 TL katkı kalmaktadır.
Yani:
demek gerçek kârlılık açısından eksik bir değerlendirme olur.
Çünkü 800 TL’nin içinden ürün maliyeti ve diğer satış giderleri henüz düşülmemiştir.
5. Katkı oranı nasıl hesaplanır?
Yukarıdaki örnekte ürün başına 210 TL katkı kaldığını kabul edersek:
210 / 1.000 x 100 = %21
Bu örnekte ürün bazlı katkı oranı yaklaşık %21 olur.
Ancak önemli bir ayrım vardır:
Bu oran doğrudan işletmenin muhasebesel net kârı değildir.
Personel, depo, ofis, muhasebe, yazılım, genel yönetim, vergi ve diğer sabit işletme giderleri hesaba katılmadıysa bu sonucu “ürün bazlı katkı” olarak değerlendirmek daha sağlıklıdır.
6. Trendyol’daki gerçek finansal hareketler nereden kontrol edilebilir?
Tahmini hesap yapmak faydalıdır ancak asıl kontrol gerçekleşmiş finansal hareketlerden yapılmalıdır.
Trendyol’un resmî geliştirici dokümantasyonunda satıcıların finansal detaylarını Satıcı Merkezi içerisindeki finans alanlarından kontrol edebildiği belirtilmektedir.
Satış, komisyon, iade ve diğer finansal hareketlerin ayrı kayıtlar halinde incelenebilmesi özellikle yüksek sipariş hacminde önemlidir.
Resmî kaynak:
Trendyol Developers – Sık Sorulan Sorular
Entegrasyon kullanan işletmeler ayrıca Trendyol’un cari hesap servislerinden satış, komisyon, iade, indirim, kupon ve benzeri finansal hareketleri takip edebilir.
Resmî kaynak:
Trendyol Developers – Cari Hesap Ekstresi Entegrasyonu
7. İndirimler kârlılık hesabına nasıl katılmalıdır?
Bir kampanyada yalnızca müşterinin gördüğü indirimli fiyata bakmak yeterli değildir.
Asıl önemli soru şudur:
Satıcı tarafından finanse edilen bir indirim varsa bu tutar ürünün gerçek ekonomisini etkiler.
Örneğin ürün 1.000 TL iken kampanya sonucunda müşteriye 900 TL olarak gösteriliyorsa, 100 TL’lik indirimin tamamının satıcı tarafından karşılandığını varsaymak doğru olmayabilir.
Platform tarafından karşılanan bölüm ile satıcı tarafından karşılanan bölüm birbirinden ayrılmalıdır.
Trendyol’un teknik dokümantasyonunda da satıcı ve platform tarafından finanse edilen indirimlerin ayrı biçimde gösterilebildiği örnekler bulunmaktadır.
Resmî kaynak:
Trendyol Developers – İndirimlerin Finansal Gösterimi
8. İadeler neden ayrıca hesaplanmalıdır?
Bir ürün normal satışlarda kârlı görünürken yüksek iade oranı nedeniyle gerçekte çok daha düşük katkı bırakabilir.
Bu nedenle yalnızca toplam sipariş sayısına bakılmamalıdır.
Şunları ayrı ayrı takip etmek gerekir:
- Kaç sipariş oluşturuldu?
- Kaçı teslim edildi?
- Kaçı iptal edildi?
- Kaçı iade edildi?
- İade edilen siparişlerde hangi maliyetler oluştu?
Örneğin 100 sipariş veren bir ürünün 15 adedi iade ediliyorsa, ürünün kârlılık hesabı yalnızca 100 başarılı satış varmış gibi yapılmamalıdır.
İade maliyetlerinin ürün bazında dağıtılması daha gerçekçi sonuç verir.
9. Ürün bazında hangi veriler tutulmalıdır?
Basit bir Excel veya muhasebe/ERP tablosunda bile aşağıdaki alanları takip etmek oldukça faydalıdır:
- SKU / Barkod
- Satış fiyatı
- Komisyon oranı
- Komisyon tutarı
- Ürün maliyeti
- Kargo maliyeti
- Satıcı tarafından karşılanan indirim
- Reklam maliyeti payı
- İade maliyeti payı
- Paketleme gideri
- Diğer giderler
- Ürün başına kalan katkı
- Katkı oranı
Özellikle yüzlerce ürün satan mağazalarda bu çalışma oldukça farklı sonuçlar gösterebilir.
Çok satan ürün her zaman en kârlı ürün değildir.
Bazı durumlarda ürün satış adedi yükseldikçe toplam zarar da büyüyebilir.
10. “Çok satıyorum ama para kalmıyor” diyorsanız hangi sırayla kontrol etmelisiniz?
Şu kontrol sırası iyi bir başlangıç olabilir:
1. Ürünün güncel komisyon oranını doğrulayın.
2. Gerçekleşmiş satışların finansal hareketlerini inceleyin.
3. Ürünün güncel alış veya üretim maliyetini kontrol edin.
4. Kargo maliyetini ürün bazında ekleyin.
5. Satıcı tarafından karşılanan kampanya ve indirimleri hesaplayın.
6. Reklam harcamasını siparişlere veya ürünlere dağıtın.
7. İade maliyetini hesaba katın.
8. Paketleme ve diğer işlem giderlerini ekleyin.
9. Ürün başına kalan gerçek katkıyı yeniden hesaplayın.
10. Negatif katkı bırakan ürünleri ayrı bir listede inceleyin.
Sonuç negatif çıkıyorsa yalnızca daha fazla satış yapmak problemi çözmeyebilir.
Önce hangi maliyet kaleminin ürünü zarara taşıdığı belirlenmelidir.
11. Komisyon oranını eski internet tablolarından almak neden risklidir?
Pazaryeri koşulları, kategori tarifeleri, satıcıya özel uygulamalar ve kampanyalar zaman içinde değişebilir.
Bu nedenle internette yıllar önce hazırlanmış:
gibi tablolar güncel olmayabilir.
Bu konudaki örnek oran ve rakamlar hesaplama mantığını göstermek amacıyla kullanılmalıdır.
Kendi mağazanız için karar verirken mümkün olduğunca:
- Trendyol Satıcı Merkezi
- Trendyol Akademi
- Trendyol’un resmî dokümantasyonu
- İşletmenizin gerçekleşmiş finansal kayıtları
esas alınmalıdır.
12. Kısa bir örnek daha
Bir ürünün satış fiyatı 750 TL olsun.
Ürün maliyeti: 350 TL
Örnek komisyon: 120 TL
Kargo ve operasyon: 60 TL
Reklam payı: 40 TL
Diğer gider: 20 TL
Ürün başına yaklaşık katkı:
750 - 350 - 120 - 60 - 40 - 20 = 160 TL
Bu üründen 100 adet satılırsa teorik ürün katkısı:
160 x 100 = 16.000 TL
Ancak bunun işletmenin net kârı olmadığını tekrar hatırlatmak gerekir.
Genel işletme giderleri ve vergisel yükümlülükler ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç
Trendyol’da satış yapan bir işletmenin yalnızca satış fiyatına veya komisyon oranına bakarak ürünün kârlı olup olmadığını anlaması mümkün değildir.
Gerçekçi bir değerlendirme için en azından komisyon, ürün maliyeti, kargo, reklam, kampanya, iade ve diğer satış giderleri birlikte ele alınmalıdır.
Özellikle çok ürün satan mağazalarda ürün bazlı katkı hesabı yapılması, çok satan ancak gerçekte düşük katkı veya zarar üreten ürünlerin tespit edilmesini kolaylaştırır.
Siz nasıl takip ediyorsunuz?
Trendyol’da satış yapanlara üç soru:
1. Ürün bazında gerçek kârlılık hesabı yapıyor musunuz?
2. Sizi en fazla etkileyen maliyet komisyon, kargo, reklam veya iadelerden hangisi?
3. Çok sattığı halde kârsız olduğunu daha sonra fark ettiğiniz bir ürün oldu mu?
Deneyiminizi paylaşırken mağazanıza ait özel finansal bilgileri, müşteri verilerini veya hesap erişim bilgilerini paylaşmayın.
Kaynaklar
Trendyol Akademi – Ürün Komisyon Tarifeleri / Fiyat ve Komisyon Hesaplama Kuralları
Trendyol Developers – Sık Sorulan Sorular
Trendyol Developers – Cari Hesap Ekstresi Entegrasyonu
Trendyol Developers – İndirimlerin Finansal Gösterimi
Trendyol – İş Ortaklarına Özel
Bu nedenle “1.000 TL’ye sattığım üründen bana ne kadar kalır?” sorusunun cevabını yalnızca komisyon oranına bakarak vermek çoğu zaman yanıltıcı olur.
Bu konuda önce komisyonun nasıl hesaplandığını, ardından satıcıya kalan tutarın ve gerçek ürün kârlılığının nasıl bulunabileceğini adım adım ele alalım.
1. Trendyol komisyon oranı sabit midir?
Hayır. Her ürün için kullanılabilecek tek bir genel komisyon yüzdesinden söz etmek doğru değildir.
Trendyol’un resmî dokümantasyonunda satılan ürün başına komisyon uygulandığı ve komisyon oranlarının ilgili komisyon tarifesinden kontrol edilmesi gerektiği belirtiliyor.
Ayrıca bazı satıcı programlarında veya dönemsel uygulamalarda özel komisyon oranları bulunabilir.
Bu yüzden internette gördüğünüz:
Alıntı:“Trendyol tüm ürünlerden %20 komisyon alıyor.”
gibi genellemeleri doğrudan doğru kabul etmek doğru değildir.
Doğru hesap için kendi ürününüz ve kategoriniz için geçerli güncel oranı esas almalısınız.
Trendyol Akademi’de “Ürün Komisyon Tarifeleri – Fiyat & Komisyon Hesaplama Kuralları” başlıklı resmî eğitim içeriği de bulunmaktadır.
Resmî kaynak:
Trendyol Akademi – Ürün Komisyon Tarifeleri ve Hesaplama Kuralları
2. Temel komisyon hesabı nasıl yapılır?
En temel hesap şu şekildedir:
Alıntı:Komisyon Tutarı = Komisyona Esas Tutar x Komisyon Oranı
Tamamen hesaplama mantığını göstermek için örnek verelim.
Satış tutarı: 1.000 TL
Örnek komisyon oranı: %20
Hesap:
1.000 x 0,20 = 200 TL
Bu varsayımsal örnekte komisyon tutarı 200 TL olur.
Komisyon sonrası teorik kalan tutar:
1.000 - 200 = 800 TL
Ancak burada kullanılan %20 oranı yalnızca hesaplama örneğidir. Trendyol’un belirli bir kategori için güncel komisyon oranı olduğu anlamına gelmez.
3. Komisyon sonrası kalan 800 TL satıcının kârı mıdır?
Hayır.
E-ticarette en sık yapılan hesap hatalarından biri budur.
800 TL yalnızca örneğimizde satış tutarından komisyon çıkarıldıktan sonra kalan tutardır.
Gerçek ürün kârlılığını hesaplamak için ayrıca şu kalemlerin de dikkate alınması gerekir:
- Ürün alış veya üretim maliyeti
- Kargo gideri
- İade kaynaklı giderler
- Satıcı tarafından karşılanan kampanya ve indirimler
- Reklam maliyeti
- Paketleme gideri
- Hizmet veya işlem bedelleri
- Diğer operasyonel ve finansal giderler
Dolayısıyla yalnızca komisyonu satış fiyatından çıkarmak gerçek kârı göstermez.
4. Ürün başına gerçek katkı nasıl hesaplanabilir?
Basitleştirilmiş bir örnek üzerinden ilerleyelim.
Satış fiyatı: 1.000 TL
Örnek komisyon: 200 TL
Ürün maliyeti: 450 TL
Kargo/operasyon: 70 TL
Reklam payı: 50 TL
Diğer giderler: 20 TL
Hesap:
1.000 - 200 - 450 - 70 - 50 - 20 = 210 TL
Bu varsayımsal örnekte ürün başına yaklaşık 210 TL katkı kalmaktadır.
Yani:
Alıntı:“1.000 TL’ye ürün sattım. Komisyon 200 TL. Bana 800 TL kaldı.”
demek gerçek kârlılık açısından eksik bir değerlendirme olur.
Çünkü 800 TL’nin içinden ürün maliyeti ve diğer satış giderleri henüz düşülmemiştir.
5. Katkı oranı nasıl hesaplanır?
Yukarıdaki örnekte ürün başına 210 TL katkı kaldığını kabul edersek:
210 / 1.000 x 100 = %21
Bu örnekte ürün bazlı katkı oranı yaklaşık %21 olur.
Ancak önemli bir ayrım vardır:
Bu oran doğrudan işletmenin muhasebesel net kârı değildir.
Personel, depo, ofis, muhasebe, yazılım, genel yönetim, vergi ve diğer sabit işletme giderleri hesaba katılmadıysa bu sonucu “ürün bazlı katkı” olarak değerlendirmek daha sağlıklıdır.
6. Trendyol’daki gerçek finansal hareketler nereden kontrol edilebilir?
Tahmini hesap yapmak faydalıdır ancak asıl kontrol gerçekleşmiş finansal hareketlerden yapılmalıdır.
Trendyol’un resmî geliştirici dokümantasyonunda satıcıların finansal detaylarını Satıcı Merkezi içerisindeki finans alanlarından kontrol edebildiği belirtilmektedir.
Satış, komisyon, iade ve diğer finansal hareketlerin ayrı kayıtlar halinde incelenebilmesi özellikle yüksek sipariş hacminde önemlidir.
Resmî kaynak:
Trendyol Developers – Sık Sorulan Sorular
Entegrasyon kullanan işletmeler ayrıca Trendyol’un cari hesap servislerinden satış, komisyon, iade, indirim, kupon ve benzeri finansal hareketleri takip edebilir.
Resmî kaynak:
Trendyol Developers – Cari Hesap Ekstresi Entegrasyonu
7. İndirimler kârlılık hesabına nasıl katılmalıdır?
Bir kampanyada yalnızca müşterinin gördüğü indirimli fiyata bakmak yeterli değildir.
Asıl önemli soru şudur:
Alıntı:İndirimin ne kadarı satıcı tarafından karşılanıyor?
Satıcı tarafından finanse edilen bir indirim varsa bu tutar ürünün gerçek ekonomisini etkiler.
Örneğin ürün 1.000 TL iken kampanya sonucunda müşteriye 900 TL olarak gösteriliyorsa, 100 TL’lik indirimin tamamının satıcı tarafından karşılandığını varsaymak doğru olmayabilir.
Platform tarafından karşılanan bölüm ile satıcı tarafından karşılanan bölüm birbirinden ayrılmalıdır.
Trendyol’un teknik dokümantasyonunda da satıcı ve platform tarafından finanse edilen indirimlerin ayrı biçimde gösterilebildiği örnekler bulunmaktadır.
Resmî kaynak:
Trendyol Developers – İndirimlerin Finansal Gösterimi
8. İadeler neden ayrıca hesaplanmalıdır?
Bir ürün normal satışlarda kârlı görünürken yüksek iade oranı nedeniyle gerçekte çok daha düşük katkı bırakabilir.
Bu nedenle yalnızca toplam sipariş sayısına bakılmamalıdır.
Şunları ayrı ayrı takip etmek gerekir:
- Kaç sipariş oluşturuldu?
- Kaçı teslim edildi?
- Kaçı iptal edildi?
- Kaçı iade edildi?
- İade edilen siparişlerde hangi maliyetler oluştu?
Örneğin 100 sipariş veren bir ürünün 15 adedi iade ediliyorsa, ürünün kârlılık hesabı yalnızca 100 başarılı satış varmış gibi yapılmamalıdır.
İade maliyetlerinin ürün bazında dağıtılması daha gerçekçi sonuç verir.
9. Ürün bazında hangi veriler tutulmalıdır?
Basit bir Excel veya muhasebe/ERP tablosunda bile aşağıdaki alanları takip etmek oldukça faydalıdır:
- SKU / Barkod
- Satış fiyatı
- Komisyon oranı
- Komisyon tutarı
- Ürün maliyeti
- Kargo maliyeti
- Satıcı tarafından karşılanan indirim
- Reklam maliyeti payı
- İade maliyeti payı
- Paketleme gideri
- Diğer giderler
- Ürün başına kalan katkı
- Katkı oranı
Özellikle yüzlerce ürün satan mağazalarda bu çalışma oldukça farklı sonuçlar gösterebilir.
Çok satan ürün her zaman en kârlı ürün değildir.
Bazı durumlarda ürün satış adedi yükseldikçe toplam zarar da büyüyebilir.
10. “Çok satıyorum ama para kalmıyor” diyorsanız hangi sırayla kontrol etmelisiniz?
Şu kontrol sırası iyi bir başlangıç olabilir:
1. Ürünün güncel komisyon oranını doğrulayın.
2. Gerçekleşmiş satışların finansal hareketlerini inceleyin.
3. Ürünün güncel alış veya üretim maliyetini kontrol edin.
4. Kargo maliyetini ürün bazında ekleyin.
5. Satıcı tarafından karşılanan kampanya ve indirimleri hesaplayın.
6. Reklam harcamasını siparişlere veya ürünlere dağıtın.
7. İade maliyetini hesaba katın.
8. Paketleme ve diğer işlem giderlerini ekleyin.
9. Ürün başına kalan gerçek katkıyı yeniden hesaplayın.
10. Negatif katkı bırakan ürünleri ayrı bir listede inceleyin.
Sonuç negatif çıkıyorsa yalnızca daha fazla satış yapmak problemi çözmeyebilir.
Önce hangi maliyet kaleminin ürünü zarara taşıdığı belirlenmelidir.
11. Komisyon oranını eski internet tablolarından almak neden risklidir?
Pazaryeri koşulları, kategori tarifeleri, satıcıya özel uygulamalar ve kampanyalar zaman içinde değişebilir.
Bu nedenle internette yıllar önce hazırlanmış:
Alıntı:“X kategorisinin Trendyol komisyonu kesin olarak %Y’dir.”
gibi tablolar güncel olmayabilir.
Bu konudaki örnek oran ve rakamlar hesaplama mantığını göstermek amacıyla kullanılmalıdır.
Kendi mağazanız için karar verirken mümkün olduğunca:
- Trendyol Satıcı Merkezi
- Trendyol Akademi
- Trendyol’un resmî dokümantasyonu
- İşletmenizin gerçekleşmiş finansal kayıtları
esas alınmalıdır.
12. Kısa bir örnek daha
Bir ürünün satış fiyatı 750 TL olsun.
Ürün maliyeti: 350 TL
Örnek komisyon: 120 TL
Kargo ve operasyon: 60 TL
Reklam payı: 40 TL
Diğer gider: 20 TL
Ürün başına yaklaşık katkı:
750 - 350 - 120 - 60 - 40 - 20 = 160 TL
Bu üründen 100 adet satılırsa teorik ürün katkısı:
160 x 100 = 16.000 TL
Ancak bunun işletmenin net kârı olmadığını tekrar hatırlatmak gerekir.
Genel işletme giderleri ve vergisel yükümlülükler ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç
Trendyol’da satış yapan bir işletmenin yalnızca satış fiyatına veya komisyon oranına bakarak ürünün kârlı olup olmadığını anlaması mümkün değildir.
Gerçekçi bir değerlendirme için en azından komisyon, ürün maliyeti, kargo, reklam, kampanya, iade ve diğer satış giderleri birlikte ele alınmalıdır.
Özellikle çok ürün satan mağazalarda ürün bazlı katkı hesabı yapılması, çok satan ancak gerçekte düşük katkı veya zarar üreten ürünlerin tespit edilmesini kolaylaştırır.
Siz nasıl takip ediyorsunuz?
Trendyol’da satış yapanlara üç soru:
1. Ürün bazında gerçek kârlılık hesabı yapıyor musunuz?
2. Sizi en fazla etkileyen maliyet komisyon, kargo, reklam veya iadelerden hangisi?
3. Çok sattığı halde kârsız olduğunu daha sonra fark ettiğiniz bir ürün oldu mu?
Deneyiminizi paylaşırken mağazanıza ait özel finansal bilgileri, müşteri verilerini veya hesap erişim bilgilerini paylaşmayın.
Kaynaklar
Trendyol Akademi – Ürün Komisyon Tarifeleri / Fiyat ve Komisyon Hesaplama Kuralları
Trendyol Developers – Sık Sorulan Sorular
Trendyol Developers – Cari Hesap Ekstresi Entegrasyonu
Trendyol Developers – İndirimlerin Finansal Gösterimi
Trendyol – İş Ortaklarına Özel